జయప్రభాశర్మ

Nanamma Vantillu మా నానమ్మ వంటిల్లు ఇప్పుడు తలపుకొస్తే ఎంత ముచ్చటేస్తుందో. భలేగా ఉండేది.గేసుపొయ్యి అంటే చచ్చేంత భయం. వాడేది కాదు.ఎంచక్కా బంకమట్టితో స్వయంగా ఒక మంచి రోజు చూసుకొని,పొయ్యి  వేసుకొని, కొట్టించి షెడ్డులో ఉంచిన కర్రలతో మంట పెట్టి, యిత్తడి గిన్నెల్లో మాత్రమే వంట చేసి,వంట పూర్తవగానే మళ్ళీ ఆవు పేడతో అలికి ముగ్గుపెట్టి ఉంచుకొనేది మర్నాటికి.వంట పూర్తికాగానే మా తాతగారికి ప్రత్యేకమైన పెద్ద పీట వేసి,దగ్గరుండి వడ్డించేది.తాతగారి భోజనమవగానే అదే కంచంలో మా నాన్నమ్మ భోజనం చేసేది.నాన్నమ్మ సంవత్సరానికి సరిపడా, ఆవకాయ, మాగాయ తయారు చేసి పెద్ద పెద్ద గూనల్లో పెట్టి, వాటికింద మట్టు పెట్టి, అటక మీద ఉంచేది.వడ్డనకు కావలసింది చిన్న రాచిప్పలో తీస్తూ ఉండేది. పండించిన పొట్టుమినపప్పు నానేసి, పెద్ద రుబ్బురోల్లో రుబ్బి,నానబెట్టిన బియ్యం పిండి దంచి,అట్లు ఇనప పెనంపై వేస్తె, తింటుంటే తినాలనిపించేలా ఉండేవి. బియ్యంనూకైతే తిరగలిలో మాత్రమే విసిరేది. అడ్డకచ్చా, కాళ్లకు అల్లిక కడియాలు,కుత్తిగంటు, నుదుట పెద్ద కుంకుమ బొట్టుతోఉండేది.చచ్చేంత మడి. మునసబమ్మ అని పిలిచేవారు అందరు.నేను తాతగారింటికి వెళ్తే తెల్లారేసర...

KATHI MASTER మా ఇంటికి కూతవేటు దూరంలో నాగావళి నది, ఇంటి పక్కనే గాయత్రీ కోవెల. రోడ్డుకి ఆనుకొని మా ఇల్లు. వూరికి కొంచెం దూరంగా ప్రశాంతవాతావరణంలో ఉంటుంది. మా యింటి వీధి మార్గంలో ఇరువైపులా,సుమారు పదిహేను కొబ్బరి చెట్లతో, పెరటిలో నిమ్మ, అరటి, బొప్పాయి, నారింజ, కమల,సంపంగి,మందార,గులాబీ మల్లి,ములగ, గోరింట,కరివేపాకు మొదలగు అనేక రకాల మొక్కలతో,  అలాగే దాన్ని ఆనుకొని పొలం, కళ్ళాలు, నీళ్ల బోరింగులు ఎంతో ఆహ్లాదం కలిగిస్తుంట్టాయి. మా నాన్నగారంటే మా చుట్టుపక్క గ్రామాలవారందరికి ఎంతో అభిమానం, గౌరవం. రాజకీయం నుంచి వ్యవసాయం వారివరకు అందరికి  మంచి సలహాలవి ఇస్తూ, నిజాయితీగా, నిస్వార్ధంగా వుండే వ్యక్తిత్వం అని.అప్పట్లో ఎందరో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలని పట్నాలకి వెళ్లి స్థిరపడినా, ఉన్న వూరిపై మమకారంతో,ఉపాధ్యాయ వృత్తిలోనే కొనసాగి,అక్కడే ఉండి, ఉన్న ఊళ్ళోనే సంతోషమని నమ్ముకొని వున్నవారు. తన తమ్ముడు,చిన్నాన్నలు వెళ్ళిపోతూ, నువ్వు కూడా వచ్చేస్తే బాగుండు అన్నా కూడా ఆ విషయాన్నే విస్మరించి, ఉన్న ఊళ్ళోనే స్థిరపడుట జరిగింది.   ఏ విషయమడిగిన చెప్పగల సమర్థులు,లోక జ్ఞానం వున్నవారు. అప్పట్లో హిందీ పరీక్షలు,మునసబు,...

MAA THATHAGARI OORU మా ముత్తాతగారు మునసబు. మా తాతగారు మూడూళ్ళకు మునసబుగా ఉండేవారు. తరతరాలనుంచి మా తాతగార్లది మునసబు గిరి.మా ముత్తాతగారు తవ్వించిన చెరువులు,తోటలు అని యిప్పటికి చెప్పుకుంటుంటారు. అంత మంచి పనులు చేసేవారని పేరు.మా తాతగారికి వ్యవసాయం అంటే వల్లమాలిన ప్రేమ. మా పొలం నాగావళికి ఆనుకొని ఉండేది.తెల్లారి లేస్తూనే పొలానికి వెళ్లి, అక్కడ మొక్కలు పాతడం,గొప్పులు తవ్వడం చేస్తూ వుండేవారు మా తాతగారు. మా ఊరిపక్కనే మా తాతగారి గ్రామం.నేను ఆ వూరికి వెళ్తే,పొలానికి వెళ్లి తాతగారికి బుల్లి ఒంటి కప్పు క్యానుతో( రెండు గ్లాసులు పెద్ద సైజువి) పట్టేవి పాలు తీసుకెళ్లి యిచ్చేదాన్ని.కాఫి, టీలు అస్సలు తాగేవారు కాదు.ఆరడుగుల ఎత్తు ఉండేవారు.ఓ సారి పొలానికి వెళ్ళినప్పుడు పాముని తొక్కేస్తే నా కాలుకి చుట్టేసి కాటు వేస్తె, ఒక్క కేక వేసి భయంతో పాముని లాగి విసిరేసాను. ఆర్మీలో పని చేస్తూ సెలవు మీద వచ్చిన మా చిన్నాన్నగారు చూసి, విషం పాకకుండా వుండాలని అక్కడున్న జనపనార తీసి బిగించి కట్టువేయడం, వైద్యుని దగ్గరకు తీసుకెళ్లడం ఎప్పటికి మరువలేనిది.పొలంలో కూడా తాతగారు రెండు చెరువులు తవ్వించి చుట్టూ గట్లు మీద కొబ్బరి, ఆక...

"లలిత గీతం" "పల్లవి" : మోహన రాగమా నవవసంత గీతమా విరితేనెల మధురిమా నా ప్రేయసి హృదయమా "మోహన" " చరణం" : అరవిరిసిన మందారం నునుసిగ్గుల బంగారం చిరునవ్వుల సింగారం సిరిమువ్వల పదనాట్యం కవినై కమ్మని కావ్యం రాయాలని మది భావం "మోహన" "చరణం" : అలరించిన నీ అందం నాజీవన మకరందం నీ నుదుటను సింధూరం నిలవాలి చిరకాలం వలపై తీయని నాదం పలకాలని మృదుమధురం "మోహన" లలితగీతం, రచన, జయప్రభాశర్మ.

"Gurthukostunayi" ప్రాధమిక విద్య అసలు లీలగా కూడా గుర్తు లేదు.మా నాన్నగారు నన్ను ఎత్తుకొని తీసుకెళ్లి ప్రవేశ పరీక్ష ఎలాగోలా రాసింది అనిపించేసి,స్వర్ణదుర్గ పేరుని జయప్రభగా మార్చిఆరవ తరగతిలోజాయిన్ చేశారు. హైస్కూలుకి వెళ్లాలంటే ఒక ఊరినుంచి యింకోవూరికి వెళ్లాల్సి వచ్చేది. రోడ్లుగాని,వాహనాల సౌకర్యం గాని ఉండేదికాదు.ప్రధానోపాధ్యాయుడుగా మా నాన్నగారు పనిచేసేవారు.వారి శిష్యులు నన్ను పాపా అంటూ పిలుస్తూ, ఎంతో అభిమానంగా, పొలంగట్ల మీద నడవలేక ఎక్కడ పడిపోతానో అని చూసుకుంట్టు, కాల్వలోస్తే రెక్కలు పట్టుకొని దాటిస్తూ, వర్షాకాలంలో ఐతే మరీ జాగ్రత్తగా చూసేవారు. ఆ బురద గట్ల మీద పడిపోకుండా!. సాయంత్రం అయ్యేసరికి మళ్ళీ మా నాన్నగారికి అప్పజెప్పి ఇంటికి వెళ్లేవారు. మా అమ్మగారిచ్చిన  కేరేజీని తీసుకెళ్లకుండా పొలం పనులు చేస్తున్నవారికిచ్చేసి ఎంచక్కా వెళ్లిపోయేదాన్ని.వాళ్ళు పాప కేరేజి తీసుకెళ్లలేదమ్మా! యిదిగో! అని ఇచ్చేసరికి నివ్వెరపోయేదట. స్కూలు కెళ్తే చదువుకంటే ఆటపైనే ఎక్కువ దృష్టి పెట్టేదాన్ని. పాఠాలు విని అర్ధం చేసుకొని నాకు తోచిన రీతిలో సొంతంగా రాసుకొని ఎలాగోలా ఉత్తీర్ణత సాధించేదాన్ని.మా నాన్నగారైతే...

Arati  Mokka కొద్దిపాటి స్థలమున్నా చాలు. నన్ను పెంచుదామని ఎంత తాపత్రయపడతారో!. అవును మరి! నా గొప్పతనం అటువంటిది.నావల్ల ఎన్ని ప్రయోజనాలో. పూజలైనా,పెళ్ళిళ్ళైనా,ఆఖరికి ఏ శుభకార్యమైన నేనుండాల్సిందే. ఏయ్! ఎవరు నువ్వు?.....ఎవరు నువ్వా?. అంతేలెండి నా పేరు నేను చెప్పుకోవాల్సిన దౌర్భాగ్యం. అదేనండి! అరటి మొక్కని. చిన్న పిలకతెచ్చి నాటితే చాలు!ఉబ్బితబ్బిబ్బై తెగ రెచ్చిపోతాను. ఎన్ని ఇవ్వాలో అన్ని యిస్తూ వుంటాను.ఓ! నా ఆకులేంటి,నా కాయలేంటి, నా పళ్ళు ఏంటి, ఆఖరికి నన్ను కూడా తెగ నరికి తినేస్తారు. నన్ను ఎకరాలకొద్దీ పెంచి ఏం వ్యాపారం చేస్తారో.శుభమంటే మనమే. శుభకార్యాలకు సంబంధించి, ముస్తాబులకు మనమే. గెలలు ముదరకుండానే కోసి నన్నువేలాడగడతారు! అదేం సరదావో!. ఈమధ్య హోటళ్లలో కూడా నా ఆకు వేసి పెట్టేసరికి ఎంత మురిసిపోయి ప్రశంసలు కురిపిస్తున్నారో. పెళ్లి విందులో తినే పదార్ధాల కన్నా మనమే హైలెట్. నిచ్చితార్ధమంటే, అన్నిటికంటే మించు మన శోభే అంటే నమ్ముతారా. పెళ్లి అంటే అసలు చెప్పనవసరం లేదు.మిల మిల మెరిసిపోతూ పసుపు వర్ణంతో తళుక్కున మెరిసిపోతాను.నా అందం చూడతరమా!. ఇహ కాయలతో కూరలు రకరకాలు చేసుకుంటూ,పళ్ళు సంబరపడిపోతూ త...

BELLAM DHIMMA బెల్లం దిమ్మలా అలా చూస్తూ నిల్చున్నావేం! సమాధానం చెప్పు! నిన్నే!. ఏవండీ! ఇదేమైనా బాగుందా!. నేనంటే ఎంత పడి చస్తారో, అంతే గౌరవించాలికదా!. అబ్బే! తినడం వరకే!. గడ్డ దాటిన తరువాత బెడ్డ చూపించినట్టు!. ఏవిటో ఆ మాటలు. మళ్ళీ సంక్రాంతికి పల్లెటూర్లు వెళ్ళినప్పుడు, నన్ను చూసి, ఓ తెగ మురిసిపోయి, బెల్లం దిమ్మలంటే బెల్లందిమ్మలని ఏం ఎగపడతారో.  ఊరికినే దొరికినట్టు. అంత మోజు వున్నవాళ్లు మూసుకొని ఉండాలిగా. ఉహు. ఉండ బుద్దికాదు. సరే! నేనేంటో చెబుతాను వినండి. బెల్లం అంటే అనకాపల్లి వెళ్లాల్సిందే, బెల్లం బజారు చూడాల్సిందే. అదేనండి విశాఖజిల్లా, విశాఖని ఆనుకొని ఉన్న వూరు. తింటే వదుల్తారా.అయినా నా రుచి ఆ పంచదారకెక్కడుంది.అరిసెలంటే మనమే,పాకుండలంటే మనమే,పాకం చలిమిడికి మనమే, ఆఖరికి జున్ను కూడా ఎంత బావుంటుందో. పంచదారతో చేసిన  తీపి పదార్ధాలు తింటే,సుగరున్నవాళ్ళకి ,లాభం లేదంటారు. అదే నేనైతే కొంత పర్వాలేదంటారు. గుడ్డిలో మెల్ల మేలు అన్న మాదిరిగా. పచ్చి బాలింతరాలికైతే అన్ని మూలికలతో చేసిన కాయానికి నేను కచ్చితంగా ఉండాల్సిందే. పాలిచ్చే పశువులు దూడలకి జన్మనిచ్చినప్పుడు నన్ను పెడతారు తెలుసా!. మని...